به گزارش اکوتیپ، اپل ژوئن ۲۰۲۷ در پاریس محاکمه میشود. اتهام، ممانعت از تعمیر و بازسازی آیفون بیرون از شبکهٔ رسمی شرکت است؛ پروندهای که به گفتهٔ یک منبع نزدیک به پرونده، از ۱۷ ژوئن و به مدت چهار روز در دادگاه بررسی میشود. این نخستین بار است که چنین اتهامی به دادگاه کشیده میشود.
انجمن «توقف برنامهریزی برای کهنه شدن» (Halte à l’obsolescence programmée یا HOP) در ۷ دسامبر ۲۰۲۲ شکایت خود را ثبت کرد. پس از چهار سال تحقیق، دادستانی پاریس تصمیم گرفت اپل را به دادگاه بفرستد. جلسهٔ تعیین تاریخ رسیدگی هم ۲۵ فوریه ۲۰۲۷ برگزار میشود.
اتهام دقیقاً چیست؟
پرونده بر «ممانعت از تعمیر و بازسازی» استوار است؛ اتهامی که از سال ۲۰۲۱ در مادهٔ L441-3 قانون مصرف فرانسه آمده است. این نخستین بار است که یک دادستان از این ماده برای پیگرد قانونی استفاده میکند.
بر اساس پروندهٔ مطبوعاتی HOP که ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، ۲۴ مدل آیفون در بازهٔ ۱۷ نوامبر ۲۰۲۱ تا ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۴ در این پرونده دخیلاند. به گفتهٔ دادستانی، اپل نرمافزار گوشیها را طوری تنظیم کرده که تعمیر یا بازسازی آنها «بیرون از شبکهٔ رسمی» ممکن نباشد. هدف این کار، به گفتهٔ اتهام، افزایش فروش آیفون و درآمد شرکت بوده است.
اپل در واکنش به این اتهام گفت: «ما قاطعانه این ادعاهای بیاساس را رد میکنیم.» به گفتهٔ این شرکت، اپل همیشه به دنبال راههای تازه برای ارائهٔ بهترین تجربه به مشتریان است و محصولات بادوام با بهروزرسانیهای نرمافزاری میسازد که کاربران بتوانند دستگاههایشان را بیشتر نگه دارند.
سریالسازی قطعات؛ قلب فنی پرونده

در قلب فنی این پرونده، «سریالسازی» یا سریالبندی قطعات قرار دارد؛ سازوکاری که قطعات آیفون را به شماره سریال گوشی گره میزند. هر قطعه (صفحهنمایش، باتری، دوربین، حسگرهای Face ID) شماره سریال خودش را دارد و گوشی آن را با مادربورد تطبیق میدهد.
وقتی قطعهای عوض میشود، آیفون متوجه میشود. اگر تعمیر از طریق ابزار آنلاین اپل تأیید نشده باشد، پیام «قطعهٔ ناشناس» روی صفحه میآید و ممکن است برخی قابلیتها مانند True Tone روی نمایشگر یا نمایش وضعیت باتری غیرفعال شود. HOP میگوید قطعات اصلی، حتی نو یا برداشتهشده از آیفون دیگر، در صورت تأیید نشدن از سوی اپل تا چند سال محدود میمانند.
اپل چه میگوید و چه چیزی در خطر است
اپل رسماً سریالسازی را با چند الزام فنی توجیه میکند. به گفتهٔ این شرکت، Face ID و Touch ID با بخش امن تراشه در ارتباطاند و یک حسگر تأییدنشده میتواند در تئوری برای دور زدن قفل استفاده شود. نمایشگر و باتری هم برای کار درست باید کالیبره شوند. از iOS 18 به بعد، سریالسازی برای مقابله با سرقت هم به کار میرود: آیفون قطعهای از دستگاه قفلشده را گزارش میدهد و این کار بازکردن آیفونهای دزدیدهشده برای فروش قطعات را کمسود میکند.
در مقابل، HOP و شکایتکنندگان میگویند سریالسازی راه را برای محدود کردن تعمیرگاههای مستقل و افزایش درآمد اپل باز کرده است. دادگاه فرانسه باید تصمیم بگیرد آیا اپل حق انجام این کار را دارد یا نه.
اپل در صورت محکومیت با جریمهای تا ۵ درصد از گردش مالی سالانهٔ خود، غرامت به مصرفکنندگان آسیبدیده و انتشار عمومی حکم روبهرو میشود.
سابقهٔ پرونده و برنامههای تعمیر اپل
در پروندهای که HOP در سال ۲۰۱۷ دربارهٔ کند شدن آیفونها مطرح کرد، کار به محاکمه نکشید. اپل در سال ۲۰۲۰ در توافقی با سازمان مقابله با تقلب فرانسه (DGCCRF) ۲۵ میلیون یورو پرداخت کرد؛ اما این پرداخت بابت «روش تجاری گمراهکننده» بود، نه «برنامهریزی برای کهنه شدن».
اپل از دسامبر ۲۰۲۲ برنامهٔ تعمیر خودی (Self Service Repair) را برای کاربران فرانسوی راه انداخته و به آنها اجازه میدهد قطعات اصلی بخرند، ابزار رسمی اجاره کنند و دفترچههای تعمیر را ببینند. قطعات iPhone 18 Pro هم از اکتبر ۲۰۲۶ در این برنامه عرضه شدهاند. فروشگاهها هم میتوانند به برنامهٔ تعمیرکاران مستقل اپل بپیوندند که به همان قطعات و ابزارهای شبکهٔ رسمی دسترسی میدهد.
این برنامهها محدودیتهایی هم دارند: قطعات اپل تقریباً به اندازهٔ تعمیر در فروشگاه اپل هزینه دارند و اپل تعویض صفحهٔ iPhone 18 Pro خارج از گارانتی را ۴۰۵ یورو حساب میکند. هر تعمیر هم برای بازگشت کامل قابلیتها باید بهصورت آنلاین از سوی اپل تأیید شود. برنامهٔ حرفهایها هم گواهینامه و قرارداد با اپل میخواهد که هر تعمیرکاری حاضر به امضای آن نیست.
منابع: فیگارو، نوموراما
اپل ژوئن ۲۰۲۷ در پاریس محاکمه میشود. جلسهٔ تعیین تاریخ رسیدگی ۲۵ فوریه ۲۰۲۷ برگزار میشود و رسیدگی اصلی از ۱۷ ژوئن به مدت چهار روز ادامه دارد.
اتهام «ممانعت از تعمیر و بازسازی» است؛ اپل متهم است نرمافزار آیفون را طوری تنظیم کرده که تعمیر یا بازسازی گوشی بیرون از شبکهٔ رسمی ممکن نباشد.
جریمهای تا ۵ درصد از گردش مالی سالانه، غرامت به مصرفکنندگان آسیبدیده و انتشار عمومی حکم.

💬 دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید.