به گزارش اکوتیپ، تعداد حساب‌های بانکی کشور به حدود ۶۵۰ میلیون حساب رسیده است. رضا بیات، مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی، در یک برنامهٔ تلویزیونی این رقم را اعلام کرد و توضیح داد که ترکیبی از نیاز به افتتاح حساب برای دریافت تسهیلات از بانک‌های مختلف، همکاری با سازمان‌ها و دستگاه‌های اجرایی و انجام امور مالی و شغلی، به این وضعیت انجامیده است.
به گفتهٔ او، بسیاری از افراد پس از پایان استفاده از یک حساب، برای بستن آن اقدامی نکرده‌اند و حساب با وجود نداشتن استفادهٔ مستمر و حتی داشتن موجودی اندک، همچنان در شبکهٔ بانکی فعال مانده است. سامانهٔ حسام برای ساماندهی همین حساب‌ها راه‌اندازی شده و بانک مرکزی عملکرد بانک‌ها را پیگیری می‌کند.
داشتن بیش از ۱۰ حساب ممنوع نیست، اما بررسی ضرورت دارد
بر اساس ضوابط حوزهٔ مبارزه با پولشویی، افرادی که از تاریخ ۳۱ خرداد ۱۴۰۴ دارای حساب راکد یا مسدود راکد باشند، امکان افتتاح حساب جدید ندارند. همچنین اگر تعداد حساب‌های یک شخص در یک بانک از ۱۰ حساب بیشتر شود، بانک موظف است وضعیت مشتری و ضرورت داشتن حساب‌های بیشتر را بررسی کند.
بیات تأکید کرد که داشتن بیش از ۱۰ حساب بانکی به‌خودی‌خود ممنوع نیست. افرادی که به دلایل شغلی یا تعهدات مالی به حساب‌های متعدد نیاز دارند می‌توانند همچنان از آن‌ها استفاده کنند، اما بانک باید ضرورت افتتاح حساب‌های بیشتر را بررسی کند. بانک مرکزی هم از طریق حوزهٔ نظارت پیگیری می‌کند که این بررسی‌ها درست انجام شوند.
حسام بر پایهٔ داده‌های سیاح ساخته شد
بانک مرکزی پیش‌تر سامانه‌ای با نام سیاح راه‌اندازی کرده بود که بانک اطلاعاتی حساب‌های بانکی افراد است. بانک‌ها موظف‌اند اطلاعات هر حساب تازه را در اختیار بانک مرکزی بگذارند و این اطلاعات در سیاح ثبت می‌شود.
حسام بر پایهٔ داده‌هایی که طی سال‌ها در سیاح جمع شده، در یک سال و نیم گذشته طراحی و پیاده‌سازی شده است. اطلاعاتی که شهروندان در حسام می‌بینند، از همان داده‌های سیاح استخراج می‌شود.
ورود با پنجرهٔ ملی و شرط احراز هویت
متقاضیان با مراجعه به نشانی اینترنتی سامانه وارد می‌شوند. برای ورود و احراز هویت از ظرفیت پنجرهٔ ملی خدمات دولت هوشمند استفاده شده و همکاری مناسبی با سازمان فناوری اطلاعات صورت گرفته است.
کاربران برای استفاده از خدمات حسام باید سطح احراز هویت خود را به سطح سه ارتقا دهند و احراز هویت دومرحله‌ای را فعال کنند. این کار از بخش تنظیمات پنجرهٔ ملی انجام می‌شود و در آن، علاوه بر پیامک، یک رمز ثابت هم برای ورود به کار می‌رود. بیات توصیه کرد شهروندان پیش از شروع فرایند، توضیحات سامانه را بخوانند.
مراحل تعیین تکلیف حساب‌ها در حسام
در گام نخست، فهرست حساب‌های فرد نمایش داده می‌شود و اگر حسابی متعلق به او نباشد، می‌تواند در سامانه اعلام کند تا بررسی شود. در گام دوم، حساب‌هایی که تعهد یا مانعی برای بسته شدن دارند مشخص می‌شوند؛ برای نمونه حسابی که به دلیل تسهیلات، ضمانت یا مسدودی تعهد دارد.
سپس شهروندان حساب‌هایی را که برای فعالیت‌های روزمره و امور مالی خود لازم دارند انتخاب می‌کنند؛ حساب‌هایی که معمولاً گردش مالی دارند و مستمر استفاده می‌شوند. پس از آن، حساب‌هایی که دیگر نیازی به آن‌ها نیست و باید بسته شوند تعیین می‌شوند.
در یکی از مراحل، فرد باید یک حساب را به عنوان حساب پایه معرفی کند. اگر حساب‌های در حال بسته شدن موجودی داشته باشند، این مبالغ به حساب پایه منتقل می‌شوند. حساب پایه معمولاً حسابی است که فرد بیشتر از سایر حساب‌ها از آن استفاده می‌کند.
پس از تکمیل مراحل، کاربر می‌تواند همهٔ اطلاعات را بازبینی کند و در صورت ابهام به مراحل قبلی برگردد. در پایان، تأیید نهایی گرفته می‌شود و ۴۸ ساعت فرصت برای ویرایش درخواست در صورت تغییر نظر وجود دارد. پس از پایان این مهلت، اطلاعات وضعیت هر حساب به شبکهٔ بانکی ارسال می‌شود.
مهلت ۱۰ روزهٔ بانک‌ها و رصد روزانه
بانک‌ها ۱۰ روز فرصت دارند درخواست‌های مشتریان را تعیین تکلیف کنند و نتیجه را با پیامک به صاحب حساب اطلاع دهند. این مهلت شامل انتقال موجودی حساب‌های معرفی‌شده برای بستن هم می‌شود؛ اگر حسابی موجودی داشته باشد، بانک باید ابتدا آن را به حساب پایه منتقل کند و تا زمانی که انتقال انجام نشود، فرایند بستن کامل نمی‌شود.
بانک مرکزی پیش از رونمایی حسام، جلسات متعددی با شبکهٔ بانکی برگزار و سرویس‌ها و دستورالعمل‌های لازم را برای آن‌ها تشریح کرده است. اکنون عملکرد بانک‌ها مستمر رصد می‌شود و آمار درخواست‌های تعیین‌تکلیف‌نشده روزانه استخراج و در اختیار بانک‌ها قرار می‌گیرد تا مدیران عامل از وضعیت مجموعهٔ خود باخبر شوند.
بیات تأیید کرد که برخی بانک‌ها در مهلت تعیین‌شده اقدام نکرده‌اند و این موضوع در بانک مرکزی پیگیری می‌شود. به گفتهٔ او، همهٔ بانک‌های دولتی و خصوصی به حسام متصل‌اند و بانکی بدون دسترسی به این سامانه وجود ندارد.
موافقت بانک با بستن حساب، پایان کار نیست
فرایند نهایی زمانی کامل می‌شود که اطلاعات حساب در سامانهٔ سیاح به‌روزرسانی شود. بانک‌ها پس از اقدامات لازم باید وضعیت حساب را در سیاح هم اصلاح کنند. تا زمانی که این به‌روزرسانی انجام نشود، ممکن است حساب همچنان در فهرست حساب‌های فعال فرد دیده شود.
برای مشکلات، مغایرت‌ها و ابهام‌ها، مرکز امداد مشتریان با شماره تلفن ۲۷۴۷۱۷۱۸ برای پاسخگویی به شهروندان راه‌اندازی شده است.
حساب‌های بانک‌های ادغامی
حساب‌های بانک‌های ادغامی شرایط ویژه‌ای دارند و باید جداگانه بررسی شوند. اگر حساب فرد به بانک جدید منتقل شده باشد، خدمات و اقدامات آن از طریق بانک جدید انجام می‌شود و اطلاعات حساب باید با عنوان بانک جدید نمایش داده شود. در این حالت، فرد دیگر مشتری بانک قبلی شناخته نمی‌شود.
اگر حسابی به بانک جدید منتقل شده و برای مشتری در آن بانک حساب تازه‌ای با شمارهٔ جدید ایجاد شده باشد، فرد از این پس صاحب حساب در بانک جدید است. اما اگر اطلاعات حساب همچنان با نام بانک قبلی در سامانه دیده شود، نیازمند بررسی و اصلاح است. بیات گفت این موضوع با همکاران حوزهٔ کسب‌وکار بررسی شده است.
مزایا برای بانک‌ها و مشتریان
هر حساب بانکی مسئولیت‌هایی برای بانک ایجاد می‌کند و نگهداری و مدیریت آن به نیروی انسانی و هزینه نیاز دارد. کاهش حساب‌های مازاد می‌تواند بخشی از بار عملیاتی شبکهٔ بانکی را کم کند. از سوی دیگر، افراد می‌توانند از حساب‌هایی که به نامشان ثبت شده باخبر شوند؛ این موضوع احتمال سوءاستفاده از حساب‌های رهاشده را کاهش می‌دهد و کنترل فرد بر حساب‌هایش را بیشتر می‌کند.
هدف اصلی حسام حذف مراجعهٔ حضوری برای بستن حساب‌های مازاد است تا شهروندان مجبور نباشند مسیرهای طولانی را طی کنند و به شعب مختلف بروند.
مبارزه با پولشویی و امنیت کاربران
یکی از روش‌های رایج پولشویی، استفاده از حساب‌های متعدد است. به گفتهٔ بیات، ساماندهی حساب‌ها به اجرای بهتر برنامه‌های بانک مرکزی در حوزهٔ مبارزه با پولشویی کمک می‌کند. پدیده‌هایی مانند حساب‌های اجاره‌ای و سوءاستفاده از افرادی که آگاهی کمتری از الزامات افتتاح حساب دارند، از جمله مسائل نظام بانکی است و افزایش آگاهی مردم می‌تواند احتمال گرفتار شدن افراد را کم کند.
دربارهٔ امنیت سایبری، بیات ارتباط مستقیم میان این طرح و امنیت زیرساخت‌های بانکی را رد نکرد اما آن را قطعی ندانست و گفت ساماندهی حساب‌ها قطعاً امنیت کاربران در فضای سایبری را افزایش می‌دهد. او امنیت را از دو منظر دید: امنیت کاربران و امنیت سامانه‌ها.
همکاری بخش‌های مختلف بانک مرکزی
حسام حاصل کار گروهی در بانک مرکزی است و حوزهٔ فناوری اطلاعات، شرکت خدمات انفورماتیک، حوزهٔ نظارت بانک مرکزی و همکاران شبکهٔ بانکی در اجرای آن مشارکت داشته‌اند. طراحی و راه‌اندازی سامانه در بانک مرکزی انجام شده، اما بخش مهمی از اجرای درخواست‌ها به شبکهٔ بانکی بازمی‌گردد.
منبع: ایسنا، همشهری آنلاین، خبرآنلاین
این مطلب صرفاً جنبهٔ اطلاع‌رسانی دارد و توصیهٔ خرید، فروش یا سرمایه‌گذاری نیست.
نه؛ به گفتهٔ مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی، بانک موظف است ضرورت داشتن حساب‌های بیشتر را بررسی کند، اما داشتن بیش از ۱۰ حساب به‌خودی‌خود ممنوع نیست.
افرادی که از ۳۱ خرداد ۱۴۰۴ دارای حساب راکد یا مسدود راکد باشند.
۱۰ روز، شامل انتقال موجودی حساب‌های در حال بستن به حساب پایه.
💬 دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید.